90 jaar geleden verscheen Marten Toonder's Thijs IJs in de krant

90 jaar geleden, 23 maart 1934, verscheen de voorloper van Tom Poes en heer Bommel; Thijs IJs getekend door Marten Toonder voor het eerst in 6 of 7 provinciale en regionale kranten. Er zijn tot en met 1938, 1406 afleveringen verdeeld over 52 verhalen uitgekomen.

De makers van Tom Poes - Deel 2

 1944/1945 Voorbereidingen

 Een kleine groep studiomedewerkers rond Toonder bleef doorwerken aan de voorbereidingen allerlei nieuwe producten. De strip Kappie werd in deze periode bedacht en er werd gewerkt aan het reclameproject Pinneke Proost. 

In de oorlogstijd was de Tom Poes strip enorm populair geworden. Er verscheen allerlei merchandising rond de strip.

Hierboven o.a. ansichtkaarten die in Nederland uitgebracht werden door De Muinck & Co. Vrij onbekend zijn de ansichtkaarten die in het buitenland verschenen. Voor deze serie werd basismateriaal gebruikt uit de tekenfilm waar de Toonderstudio's in de oorlogsjaren aan werkten. Het is duidelijk dat dit geen stills zijn uit de tekenfilm want deze werd niet in kleur gemaakt (rechtzetting: Eiso Toonder).

In 1946 verschenen er bij uitgeverij D. Blazer & Metz vier prachtige boekjes: Tom Poes en de oude ruïne , Tom Poes aan het strand, Tom Poes en de begraven schat en Tom Poes in het Lunapark. De verhalen vielen qua opzet nogal buiten die van de laatst gepubliceerde dagstrips en waren meer gericht op de jongere kinderen.   

De weekstrip

 Nadat de Tom Poes dagstrip op 20 november 1944 werd onderbroken, verscheen Tom Poes na de oorlog voor het eerst weer in het najaar van 1945 als weekstrip in "Ons Vrije Nederland".

   

Eerst als Gagstrip (11 afleveringen) en later als vervolgverhaal. In deze periode werden op de studio ook de nieuwe strips als Kappie, Panda en Eric de Noorman voorbereid. Als je de strips die in "Ons Vrije Nederland" werden geplaatst onder de loep zou leggen zou het opvallen dat er verschillende tekenaars en inkters aan meegewerkt moeten hebben in deze periode. Wie werkten er in die tijd zoal op de studio's? Ton Beek (manusje van alles, dus laat ik hem in deze omschrijven als rasterman en inkter), Wim Lensen, Ben van 't Klooster, Frits Godthelp (tekenaar maar vooral inkter), Richard Klokkers (inkter), Hans Kresse (maakte de dagstrip Robby; werkte aan de voorbereidingen voor de Kappie strip en die van Eric de Noorman), Cees van de Weert (studiochef), Henk Sprenger en Henk Kabos.

 

 

Hier waren het in ieder geval Wim Lensen, Frits Godthelp en Marten Toonder die bezig waren met het produceren van de strips.

  

Terwijl de dagstrip tijdelijk niet meer verscheen ging het blad Ons Vrije Nederland Tom Poes als weekstrip publiceren. Deze werd gemaakt door een wisselende samenstelling van medewerkers. Aan de bovenstaande strip uit 1947 hebben de tekenaars meegewerkt die vlak na deze stripaflevering de Tom poes dag strip weer zijn gaan produceren. Als gevolg hiervan werden 'andere' studiomedewerkers aan de weekstrip gezet. Het gevolg is hieronder te zien (vergelijk de tekenstijl maar eens met de aflevering die hieraan vooraf ging). Deze strips stonden in 1946 en 1947 in Ons Vrije Nederland.

1947/1948 van 't Klooster, Klokkers en Toonder

 Vanaf maart 1947 verscheen Tom Poes weer als dagstrip. Ben van 't Klooster, Richard Klokkers (inkter) en natuurlijk Toonder zelf waren verantwoordelijk voor deze strips.

 De jas van Bommel was vanaf zijn eerste optreden in 1941 getooid met de horizontale en verticale rechte lijnen. Later gingen de lijnen meewapperen met de vorm van de jas. Grappig is dat het er op lijkt dat de jaswissel in de bovenstaande plaatje reeds heeft plaatsgevonden. Zoals blijkt uit de volgende strip was het slechts een eenmalige vooruitblik van van 't Klooster. De rechte Ruit is weer hersteld en zal pas in 1949 weer meewapperen.

 Ergens in 1948 moest van 't Klooster zijn werk aan de Tom Poes dagstrip voor lange tijd onderbreken omdat hij voor/onder/binnen de studio's een eigen dagstrip begon en veel reclame opdrachten uitvoerde.

 Tekenteams voor de weekstrips


De weekstrips werden gemaakt door verschillende roulerende teams. Ook de makers van de dagstrip hielden zich als team ook nog bezig met een aantal weekstripverhalen:

 De ene tovenaar heeft eigenlijk niets met de andere te maken maar is wel door een en dezelfde tekenaar getekend. Zowel de weekstrip (boven) als de dagstrip (onder) zijn in 1948 gepubliceerd.

1949

Hier was o.a. Frits Godthelp aan het werk:

Ook in 1949 maakten tekenaar Albert van Beek (mogelijk met assistentie van Hans Nije) en schrijver Waling Dijkstra de onderstaande weekstrip Heer Bommel en de Hollebosserknol (met dank voor de rechtzetting van Lambiek comiclopedia ).

 De weekstrips werden inmiddels ook in verschillende bladen in binnen- en buitenland gepubliceerd.

  Het Tom Poes weekblad 1947 tot 1951

Het Tom Poes weekblad verscheen van november 1947 t/m juni 1951. Het blad was een kweekvijver voor de medewerkers van de Toonderstudio's. Die medewerkers publiceerden er onder eigen naam hun strips. Dit in de hoop dat er succesvolle nieuwe stripreeksen zouden ontstaan die net als de Toonderstrips doorverkocht zouden gaan worden aan kranten en weekbladen. Onder de vlag van de populaire Tom Poes verschenen strips van Wim Lensen, Piet Wijn, Frits Godthelp, Ben van 't Klooster, James Ringrose, Hans G. Kresse, Wim van Wieringen, Cees van de Weert, gerard van Straaten, Ansje Herblot, Francis Paid en Henk Sprenger. Tom Poes en heer Bommel verschenen op covers en op redactionele pagina's. Daarnaast werden de Tom Poes weekstrips die eerder in Ons Vrije Nederland waren gepubliceerd herplaatst. Een van de tekenaars die niet onvernoemd gelaten mag worden is Ben van Voorn die net op de studio was komen werken en veel prachtige covers tekende.


  Veranderingen 1941 - 1974

  Bommel en Tom Poes hebben qua uiterlijk een grote verandering ondergaan. Hierboven die van tussen 1941 tot 1974.

Wordt vervolgd

Deel 1 van De makers van Tom Poes kunt u hier vinden>>>

Deel 3 van De makers van Tom Poes kunt u hier vinden>>>

Deel 4 van De makers van Tom poes kunt u hier vinden>>>

Deel 5 van de makers van Tom Poes kunt u hier vinden>>>

Deze opsomming is geplaatst met toestemming van de erven Toonder.

©STA stichting Toonder auteursrecht

De makers van Tom Poes - Deel 1

 Kijkend naar zijn boekenkast zegt hij: "Het is waanzin om te bedenken dat een man dat alleen heeft gedaan." 

Marten Toonder, de man achter Tom Poes en Heer Bommel overleed in juli (27/07/2005) op 93 jarige leeftijd. Tijdens zijn leven heeft hij roem vergaard voor zijn creatie's. Bij de totstandkoming van de dagstrips kon hij rekenen op assistentie van zijn studiomedewerkers. Het meest complete overzicht van welke medewerker waaraan werkte geef ik weer in deze blog (noot van de auteur: Dit klopte in 2005 toen ik aan deze blogs begon maar inmiddels zijn er completere lijsten). Het zal een tijdje duren voordat deze opsomming volledig zal zijn maar voor de echte liefhebber van Tom Poes en heer Bommel zal het bezoeken van deze blog de moeite waard zijn.

1941 Phiny Dick schreef de eerste afleveringen

Op 16 maart 1941 verscheen de eerste Nederlandse dagstrip publicatie van de Tom Poes strip. De eerste 6 afleveringen van het eerste verhaal werden geschreven door de vrouw van Marten Toonder; Marten Toonder schetste de strip en inktte de personages. Na de zesde aflevering nam hij ook het schrijfwerk voor zijn rekening. 

assistentie van Wim Lensen

 Al in  juli1940 betrok Toonder Wim Lensen bij het maken van de strips die hij o.a. maakte voor Diana Edition (een van oorsprong Weense syndicator). Naar alle waarschijnlijkheid ging Lensen van meet af aan ook meewerken aan de Tom Poes strip. Hij zette zoals hij dat gewoon was bij de andere strips die uit de koker van Toonder kwamen ook bij deze productie de achtergronden in inkt. Hoewel Toonder nadat de strip succesvol was gebleken en al helemaal nadat de avonturen van Tom Poes en heer Bommel als literatuur werden beschouwd niet altijd even accuraat was als het ging om het benoemen van zijn medewerkers valt aan de tekenstijl of zelf de wijze waarop de strip geïnkt is redelijk nauwkeurig op te maken wie waar aan heeft meegewerkt. 

Toonder deed dus zelf het schetswerk en het inkten van de personages (op een gegeven moment ging Wim Lensen ook de achtergronden schetsen). Lensen bleef tot 1944 meewerken aan de Tom Poes dagstrip.

Wim Lensen zou uitgroeien tot een meester-inkleurder van wat later de Toonderstudio's zouden worden. In 1945 en 1946 bewerkte en kleurde Lensen bestaande Tom Poes strips voor een zestal boeken (B4.1 t/m B4.6).

Tijdens het zestiende Tom Poes verhaal (en de Bergmensen) uit 1943 werd Marten Toonder zodanig in beslag genomen door de 'zakelijke' belangen van de Geesink - Toonderstudio's dat het creatieve team dat werkte aan de Tom Poes dagstrip verder werd uitgebreid. Naast Toonder en Lensen gingen Corrie Hazendonk en Carol Voges meewerken.

De verhalen 18 (de Bommelschat) en 19 (De schat op de zeebodem) werden geschreven door Carol Voges. Marten Toonder, Wim Lensen, Carol Voges en Corrie Hazendonk bleven betrokken bij de productie van de dagstrip en aan de productie van tekenwerk voor spellen, puzzels en andere koopwaar die grif van de hand gingen in de oorlogsjaren. Daarnaast werden ook waar nodig  tekenaar Godthelp en animatoren als Zwartjes, Kabos en van Lamsweerde ingeschakeld.
Die laatsten werkten sinds 1943 aan de door het Duitse filmbedrijf Degeto bestelde tekenfilm ‘Tom Puss und die Geheimnis der Grotte’. 

Op de site site DIAF leest u het een en ander over de in of voor Duitsland gemaakte animatiefilms. Natuurlijk komen we daar ook de hierbovenstaande productie tegen. Tijdens de oorlog werden in tal van bezette landen studio's aan het werk gehouden om een zekere Europese traditie tot stand te brengen (Sla Marten Toonder's autobiografie deel 2 'Het geluid van bloemen' er (nog) eens op na voor meer details)

Zij hadden daardoor Toonders figuren goed in de vingers gekregen en zoals hierboven te zien is leverde hun inzet af en toe filmische beelden op.
Toonder schreef vanaf eind 1943 de teksten weer en voerde daarnaast vooral de eindcontrole en correcties van het tekenwerk uit.

In november 1944 stopte de publicatie van de strip in de Telegraaf.

Wordt vervolgd

Deel 2 van De makers van Tom Poes kunt u hier vinden >>>

Deel 3 van De makers van Tom Poes kunt u hier vinden>>>

Deel 4 van De makers van Tom poes kunt u hier vinden>>>

Deel 5 van de makers van Tom Poes kunt u hier vinden>>>

Deze opsomming is geplaatst met toestemming van de erven Toonder.

©STA stichting Toonder auteursrecht

Aankondiging: De makers van Tom Poes in de herhaling op deze blog.

 In 2003 begon ik met bloggen en al snel had ik mij gestort op een overzicht van wie Marten Toonder hebben bijgestaan bij de totstandkoming van de Tom Poes dagstrips. Ik had het geluk dat ik veel van de Toonderstudio medewerkers/sters nog heb kunnen spreken zodat er een goed onderbouwd beeld tot stand  kwam. Een overzicht waaruit verschillende schrijvers van lijvige boekwerken en prachtige tijdschriften graag (al dan niet met bronvermelding of een bedankje) informatie geput hebben. In 2007 ben ik zelfs als onbezoldigd adviseur toegetreden bij de erven Toonder. Nu is het tijd om de blogs onder het stof vandaan te halen en te herplaatsen. Binnenkort gaat de serie van start.

In memoriam: Eiso Toonder, 24 maart 1936 - 29 april 2014

Zoon en medewerker van Marten Toonder en de Marten Toonderstudio's is vandaag overleden.

Zijn oeuvre is bij veel mensen bekend maar weinige weten dat hij de schrijver was. Ik heb de man een paar keer ontmoet en heb een mailwisseling met hem gehad. Die kwam eerst moeizaam op gang maar toen hij doorhad dat ik wist waar ik het over had (dit klinkt wat bol) werden het leuke gesprekken. Ik wil zeker de tijd nemen om een fatsoenlijke blog over Eiso te schrijven. Daar ga ik mijn tijd voor nemen.
Voor nu; Vaarwel Eiso en bedankt!

Met uw welnemen - interview met Marten Toonder uit 1972

Nu we het Toonderjaar achter ons hebben en de weblog nieuw leven is ingeblazen wordt het tijd om wat interviews met Marten Toonder onder het stof vandaan te halen. Deze keer betreft het een interview uit 1972  (of was het 1969 zoals een oplettende lezer beweerd?). Ik hoop dat u de lees-moeite ontstaan door het ingewikkelde knip en plak werk voor lief wilt nemen. Met uw welnemen;

(ook) in 1972 verscheen de documentaire "Een eenvoudige doch voedzame maaltijd". De documentaire schetst een portret van schrijver en striptekenaar Marten Toonder, bekend van de strips Olivier B. Bommel en Tom Poes, Kappie, Panda en natuurlijk Koning Hollewijn.
Met als achtergrond het prachtige Ierse landschap, voert Frank Wiering gesprekken met Toonder over de Ierse geschiedenis het bijgeloof van de Ieren, de onzichtbare wereld van de fantasie, de betekenis van leven en dood, de karakters van zijn stripfiguren en de wijze waarop zijn strips tot stand komen.

Bommel in de HP

In de Haagse Post van 3 december 1969 stond de eerste aflevering
van een nieuwe reeks Bommel weekbladstrips. Van deze balloonsstrips
werd iedere week 1 aflevering geplaatst. De strip week in sterke mate af
van balloonstrips die eerder verschenen (o.a. in de Donald Duck en de Revu).

Deze strips gaven een beschouwelijke kijk op de maatschappij vanuit de verschillende karakters uit de Bommelverhalen en Bommel bewoog zich langs de grenzen zijn "Ik". Totaal machteloos om werkelijk enige invloed uit te oefenen. Zonder hinderlijke handreikingen van Tom Poes leek Bommel zich op te houden in de eindeloos prachtige maar ook breekbaar lege wereld die de illustraties van de Bommelpockets sieren.
Het verhaal gaat dat Toonder deze strip is gaan maken nadat in datzelfde blad (de Haagse Post dus) kritiek te lezen was over het gegeven dat Toonder zijn medewerkers veel werk aan Tom Poes liet verichten zonder dat daar credits tegen over stonden.
Toonder liet middels deze strip in ieder geval zien dat hij zelf nog prima in staat was om geheel op eigen kracht een meesterlijke strip neer te zetten. Helaas verdween de strip tijdens het derde verhaal (mei 1970) uit het blad. Toonder heeft dit verhaal later voor boekpublicatie afgerond.

Oorspronkelijk gepubliceerd op 27 mei 2004  

Heer Bommel en de i-padden

 Tijdens het voorbije Toonderjaar heeft de Toondercompagnie een speciaal stripverhaal gemaakt voor de honderdjarige NVB (Nederlandse Vereniging van Bibliothecarissen en Bibliotheekambtenaren). 

Patty Klein (tekst) en Gerben Valkema (tekenwerk) verzorgden de strip getiteld Heer Bommel en de i-padden.  

Iers geschenk voor Marten Toonder

Een schaterende Marten Toonder. Geen beeld dat op mijn netvlies geplakt zat als zijnde veel voorkomend  maar een niet bij name genoemde fotograaf heeft het op 3 mei 1983 op de gevoelige plaats vast gelegd. Viel er in dat jaar toch nog wat te lachen, Als u begrijpt wat ik bedoel. 

Phiny Dick Tentoonstelling in Museum Meermanno

Verloren gewaande tekeningen gevonden van
Marten Toonder

Tijdens het onderzoek naar archiefmateriaal van Phiny Dick werden honderden verloren gewaande tekeningen van Marten Toonder gevonden. In de mappen met werk van Phiny Dick in het archief van Uitgeverij Van Goor Zonen dat berust bij Museum Meermanno, werden tien originele gesigneerde gouaches voor o.a. de omslagen van Olli Fant uit Poppelo en Pom van de Pom-heuvel van Marten Toonder aangetroffen.


Van Phiny Dick zelf werden ook diverse originelen gevonden, o.a. gouaches van de omslagen voor Miezelientje en Wol, de beer en Pijper, het bosmannetje. Van Phiny Dick en Marten Toonder samen werden ca. 550 originele tekeningen gevonden, waarvan ongeveer de helft van Marten Toonder.






Nieuwe uitgaven


Ter gelegenheid van de tentoonstelling worden vier prentbriefkaarten uit 1941 opnieuw uitgegeven en zijn twee tentoonstellingsposters ontworpen die in de museumwinkel te koop zijn.


In augustus 2012 verschijnen bij Wbooks een rijk gexefllustreerde, biografische schets m.m.v. haar zoon Eiso Toonder en het nooit gepubliceerde Schuimpje en Zigzag. Voor dit laatste boek maakte Phiny Dick een omslag dat door Uitgeverij Van Goor Zonen in 1941 onzedelijk en te bloot werd bevonden. Het typoscript van dit boek werd aangetroffen in het archief van De Toonder Compagnie.





Museum Meermanno | Huis van het boek
www.meermanno.nl
Prinsessegracht 30, Den Haag
telefoon 070 346 27 00



Openingstijden: dinsdag t/m zondag 12.00-17.00 uur

‘Phiny Dick, schrijfster en illustratrice naast Marten Toonder’. Tentoonstelling in Museum Meermanno / Huis van het boek,
van 20 mei t/m 16 september 2012 REEDS AFGELOPEN!!!



Tentoonstelling Phiny Dick


Ter gelegenheid van het Toonder-jaar wijdt Meermanno een souterrainexpositie aan kinderboekenschrijfster en –illustratrice Phiny Dick
(1912-1990). Zij was de auteur van vele kinderboeken zoals Miezelientje en Van Pom, Verk en Fop, en strips zoals Olle Kapoen die internationaal bekend werd.


Ook werkte zij veel samen met haar man Marten Toonder. In de tentoonstelling zijn vele boeken, omslagontwerpen, originele tekeningen, manuscripten, o.a. van het nooit uitgegeven sprookje Schuimpje en Zigzag, en ook nooit eerder getoonde tekeningen van Marten Toonder voor teksten van Phiny Dick.

Eerder gepubliceerd op 20 mei 2012

De laatste Kappie (12 juli 1972)

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details van de plot en/of de afloop van het verhaal.

 Op 12 juli 1972 verdween de Toonderstrip na 27 jaar uit de kranten. De laatste jaren werd de strip gemaakt door Piet Wijn (tekeningen) en Eiso (zoon van) Toonder (teksten).
Kappie werd ook grootschalig geplaatst in het buitenland. Vooral in de Scandinavische landen was Kappie een buitengewoon populair figuur. In totaal verscheen Kappie in 128 kranten.

 In de jaren 70 zou het aantal plaatsingen dermate terug zijn gelopen dat de opbrengsten de productiekosten niet meer dekten.

Een andere lezing is dat de serie moest stoppen omdat haar tekenaar Piet Wijn zijn handen vol kreeg aan de Bommel strip.

Hierboven de laatste strook van het laatste Kappie verhaal.

The farewell Shanty

Oorspronkelijk geplaatst op 12 juli 2004

Toonder voorspelde in 1962 het grote graaien

In 1963 publiceerde Marten Toonder het Bommel-avontuur ' De Bovenbazen' , waarin een somber toekomstbeeld wordt geschapen van het kapitalistisch systeem. Uitgeverij De Bezige Bij vond de overeenkomsten tussen strip en actualiteit zo groot, dat er een speciale heruitgave is gemaakt, die 'een Bommelse kijk' op de kredietcrisis biedt. Met een voorwoord van journalist Willem Middelkoop.

De recessie is officieel voorbij, maar in het Amerikaanse en Britse bankwezen zijn de bonussen nog altijd torenhoog, zodat de volgende crisis eigenlijk alweer in de maak is. Wie wil weten hoe het mechanisme werkt, hoeft alleen maar Toonders allegorie te lezen, ' De Bovenbazen' die huizen in de Gouden Bergen.

Marten Toonder overleden

AMSTERDAM - Auteur en striptekenaar Marten Toonder is woensdag op 93-jarige leeftijd in zijn slaap overleden. Dat hebben uitgever De Bezige Bij en Toonder Studio's namens de familie laten weten. Marten Toonder was de meest gezichtsbepalende stripmaker van Nederland. Toen hij in de jaren 30 strips ging tekenen voor de Rothogravure in Leiden mocht hij zijn werk niet ondertekenen. Jaren lang leerde hij in alle anonimiteit het vak tot het zijne te maken. Toen de jaren 30 afliepen begon Toonder voor zich zelf. Hij had een aantal vaste opdrachtgevers en zijn werk bleek goed in de markt te liggen. Dit werd in 1940 versterkt doordat door de oorlog buitenlandse strips niet meer geimporteerd konden worden. De strip Tom Poes werd geplaatst in de Telegraaf en kende een enorme populairiteit. De oorlogsjaren waren turbulente jaren voor Toonder en zijn inmiddels opgerichte studio. Naast het vele werk werden er regelmatig illegale activiteiten verricht en was de Toonderstudio een dekmantel voor de drukkerij van o.a. Vrij Nederland. Na de oorlog was Toonder de Disney van Europa en zijn strips verschenen in veel verschillende talen. Anton de Zwaan werd verantwoordelijk voor de verkoop van de strips en de studio floreerde. Onder leiding van Marten Toonder werden nieuwe stripverhalen als Panda, Kappie, Eric de Noorman en Koning Hollewijn ontwikkeld en de studio begon zich meer en meer te specialiseren in de productie van tekenfilms. Hoewel Toonder altijd betrokken bleef bij de productie van "zijn" Tom Poes dagstrips, ging de zakelijke kant hem, naar eigen zeggen, steeds meer tegen staan. De verantwoordelijkheid voor alle medewerkers en de productie nam Toonder meer in beslag dan hij wenste. Midden jaren zestig besloot hij dan ook om de studio en Nederland te verlaten. Ierland was het land waar Toonder samen met zijn gezin vele gelukkige jaren kende. Buiten de Tom Poes krantenstrip liet Toonder alle lopende stripreeksen over aan schrijvers en tekenaars van de studio. Over de Tom Poes krantenstrip bleef hij dus de eindverantwoordelijkheid houden. De teksen schreef hij zoals altijd zelf maar voortaan zou hij ook de schetsen (die op dat moment gemaakt werden door Fred Julsing) weer zelf gaan inkten. Daarnaast werkte hij mee aan de gag-strip-strook de Goeroe. Deze krantenstrip werd niet onder zijn eigen naam geplaatst maar onder het pseudoniem Peter Abel. Na een bewogen leven heeft Toonder de leeftijd bereikt van de zeer sterken. Wie lang leeft krijgt veel te verteren. Drie van zijn vier kinderen zijn overleden en hij moest twee echtgenoten overleven. Enige jaren geleden moest Toonder, vanwege zijn gezondheid, op aandringen van zijn kleinkinderen, zijn geliefde Ierland verlaten en terug keren naar Nederland. De laatste jaren woonde Marten Toonder in het Rosa Spier Huis. Daar schreef hij het volgende: "Mijn herinneringen koester ik, maar de triestheid van de ouderdom is wel dat het nooit meer terugkomt. De geest blijft hetzelfde, maar daaromheen dat verouderende karkas! De verzorging is uitstekend, de sfeer prettig en vriendelijk. Ik word als een mens behandeld. Rustig op mijn kamer zitten na het werk, niet worden gestoord. Ik ben bezig aan de achtergrond van mijn memoires - wat er achter de feiten zit. Ik voel me nu pas vrij om dat op te schrijven - de bevrijding die komt voor de dood. Waar alles tenslotte om draait? Liefde. Wie veel geeft, krijgt veel terug." Marten Toonder Toonder werd in 1992 onderscheiden met de Tollensprijs wegens zijn verrijking van de Nederlandse taal. Hij introduceerde aan aantal nieuwe begrippen zoals, 'Een groot denkraam', 'minkukel', 'kommer en kwel'. Ook werd Toonder tot lid benoemd van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en van het Provinciaal Utrechts Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen. Bij uitgever De Bezige Bij kwam begin jaren '90 ook zijn driedelige autobiografie uit.

Het Einde van Eindeloos

Het is vandaag al weer 18 jaar geleden dat Marten Toonder's laatste (herdrukken en weekstrips niet meegeteld) dagstrip van Tom Poes en Heer Bommel in de krant stond. Na 154 verhalen stopte Marten Toonder in 1986 met het maken van nieuwe dagelijkse afleveringen.

Marten Toonder / Toonder studio's

Geplaatst op: 20 januari 2004

Een Engelse Tom Poes

Dit prachtige boek werd in 1948 door Birn Brothers (Londen) uitgegeven. In deze periode had de Tom Poes strip de potentie een internationaal succes te worden. Deze opmerking stoel ik op het feit dat de tekeningen er commercieel gezien top uitzagen en de verhalen ook voor buitenlandse publicatie's toegankelijk waren. Ik voeg er direct aan toe dat het goed is dat Toonder zich steeds meer ging richten op een strip met een volwassen publiek. Had hij dat niet gedaan dan hadden we al die prachtige verhalen niet gehad. Het hier getoonde boekomslag is waar alle waarschijnlijk getekend door (o.a.) van der Voorn.

Marten Toonder / Toonder studio's

Geplaatst op: 19 januari 2004

Ruim 20 jaar nadat ik bovenstaande schreef moet ik zeggen dat ik niet meer geheel achter de tekst sta. Natuurlijk hebben de Nederlandstalige lezers er een strip van literaire kwaliteit bijgekregen maar volgens mij had de strip in 1948 de potentie om een gigantisch succes te worden. Ik begrijp niet waarom de verhalen van die Engelse boeken gestoeld waren op al lang bestaande Engelse stories en wat dat betreft weinig nieuws brachten. Ze hadden wel genoeg potentie in zich. Ik zag het wel zitten hoor die figuren met hun characters en het echte kleine volkje om de hoek. Nog niet lang geleden hebben zeer bekwame creatieven gewerkt aan speciale Nederlandse uitgaven voor kinderen. Had de Toonder compagnie daarbij teruggegrepen naar de figuren van 1948 dan had het geklopt. Bij Disney en Vandersteen zie je ook dat de characters op verschillende leeftijden hun avonturen beleven. Ik had er mijn geld op gezet. Ik denk dat de makers er goed mee uit de voeten hadden gekund. Maar helaas werd het dit:

Geen kwaad woord over de makers als u begrijpt wat ik bedoel. Ik ben er van overtuigd dat zowel Henrieke als Tim ook een prachtige 1947 stijl kunnen neerzetten.

Geplaatst op: 15 september 2024