woensdag 11 april 2018

AUKE ANNE TADEMA, een pionier van de Nederlandse strip


Vandaag is het de geboortedag van een van de pioniers van de Nederlandse strip; Auke Anne Tadema (11 April 1913 - 19 oktober 1989). Auke werkte rond en tijdens de tweede wereldoorlog als advertentie tekenaar bij uitgeverij/drukkerij de Rotogravure in Leiden. Bij de Rotogravure werd het stripblad Bravo uitgegeven.Tadema verzorgde een aantal in een realistische stijl getekende strips. 
Auke heeft geen groot stripouvre opgebouwd maar heeft met zijn vrouw Sporry grote bekendheid opgebouwd door hun publicaties over hun reizen.

Meer informatie over Auke Anne Tadema (in Engels/English): https://www.lambiek.net/artists/t/tadema_auke.htm






woensdag 17 januari 2018

DE MAKERS VAN TOM POES - DEEL 6

1947/1948 van 't Klooster, Klokkers en Toonder






 Vanaf maart 1947 verscheen Tom Poes weer als dagstrip. Ben van 't Klooster, Richard Klokkers (inkter) en natuurlijk Toonder zelf waren verantwoordelijk voor deze strips.




 De jas van Bommel was vanaf zijn eerste optreden in 1941 getooid met de horizontale en verticale rechte lijnen. Later gingen de lijnen meewapperen met de vorm van de jas. Grappig is dat het er op lijkt dat de jaswissel in de bovenstaande plaatje reeds heeft plaatsgevonden. Zoals blijkt uit de volgende strip was het slechts een eenmalige vooruitblik van van 't Klooster. De rechte Ruit is weer hersteld en zal pas in 1949 weer meewapperen.



 Ergens in 1948 moest van 't Klooster zijn werk aan de Tom Poes dagstrip voor lange tijd onderbreken omdat hij voor/onder/binnen de studio's een eigen dagstrip begon en veel reclame opdrachten uitvoerde.



 Tekenteams voor de weekstrips


De weekstrips werden gemaakt door verschillende roulerende teams. Ook de makers van de dagstrip hielden zich als team ook nog bezig met een aantal weekstripverhalen:




 De ene tovenaar heeft eigenlijk niets met de andere te maken maar is wel door een en dezelfde tekenaar getekend. Zowel de weekstrip (boven) als de dagstrip (onder) zijn in 1948 gepubliceerd.



Deze opsomming is geplaatst met toestemming van de erven Toonder.
©STA stichting Toonder auteursrecht

Howard Hughes en zijn Tom Poes ambitie

Op een ander social media podium werd gerept over de belangstelling die de amerikaan Howard Hughes had voor de Tom poes strip. Hij had een kranten uitgeverij en was filmproducer dus lazen we zowel in Toonders autobiografie als in de door Hazeu geschreven Toonder biografie over deze gebeurtenis want Tom Poes die op het punt stond om Amerika te gaan veroveren is het benoemen waard. Te mooi om waar te zijn? Welnee!
Ik citeer Bommel:

Ach, … véél is niet mooi of lekker, en groot is helemaal niet prachtig. Leer dat van een oudere en wijzere, die door het leven gelouterd is! 

Heer Bommel

De Waarde-Ring
Marten Toonder


Maar je moet natuurlijk in onbestemd gezelschap uitkijken wat je schrijft. Daarom voegde ik na wat brommende commentaren de volgende relativerende woorden toe:

 "U kunt de stelling onzin vinden maar ondertussen zitten wij in Europa wel opgescheept met die onuitstaanbare eend en de oppervlakkige films die allemaal volgens dezelfde formule gemaakt zijn. De Amerikanen hebben met hun zgn. moois veel stuk gemaakt. Door het "Veel en Groot" denken verdrongen zij veel locale producties. Niet alleen in Nederland maar heel Europa heeft veel van zijn cultuur verloren zien gaan door het goedkope megalomane gesnater dat "ons" inderdaad marketingtechnisch de loef af stak. 
De term "Windhandel" komt de Bommelliefhebber niet onbekend voor. Kijk eens wat die malle Amerikanen met de Smurfen gedaan hebben..... Bommel had idd niets te zoeken in uw Amerika. We mogen mi blij zijn dat Toonder niet daadwerkelijk met deze figuur in zee is gegaan want.Hughes was natuurlijk, net als vele van zijn landgenoten vooral niet goed snilk (laten we wel wezen). 


NB: Ik liep al een tijdje rond om iets te schrijven over de nadelige gevolgen van de Amerikaanse productie's op ons eigen strip- en tekenfilmlandschap. 



vrijdag 25 augustus 2017

DE MAKERS VAN TOM POES - DEEL 5


Terwijl de dagstrip tijdelijk niet meer verscheen ging het blad Ons Vrije Nederland Tom Poes dus als weekstrip publiceren. Deze werd gemaakt door een wisselende samenstelling van medewerkers. Aan de bovenstaande strip uit 1947 hebben de tekenaars meegewerkt die vlak na deze stripaflevering de Tom poes dag strip weer zijn gaan produceren. Als gevolg hiervan werden 'andere' studiomedewerkers aan de weekstrip gezet. Het gevolg is hieronder te zien. Deze strips stonden in 1946 en 1947 in Ons Vrije Nederland.



Deze opsomming is geplaatst met toestemming van de erven Toonder.
©STA stichting Toonder auteursrecht

maandag 31 juli 2017

DE MAKERS VAN TOM POES - DEEL 4

1944/1945 Voorbereidingen

 Een kleine groep studiomedewerkers rond Toonder bleef doorwerken aan de voorbereidingen allerlei nieuwe producten. De strip Kappie  maar ook Eric de Noorman en Robbie werden in deze periode bedacht en er werd gewerkt aan het reclameproject Pinneke Proost. 
In de oorlogstijd was de Tom Poes strip enorm populair geworden. Er verscheen allerlei merchandising rond de strip.



Hierboven o.a. ansichtkaarten die in Nederland uitgebracht werden door De Muinck & Co. Vrij onbekend zijn de ansichtkaarten die in het buitenland verschenen. Voor deze serie werd materiaal gebruikt uit de tekenfilm waar de Toonderstudio's in de oorlogsjaren aan werkten.




In 1946 verschenen er bij uitgeverij D. Blazer & Metz vier prachtige boekjes: Tom Poes en de oude ruïne , Tom Poes aan het strand, Tom Poes en de begraven schat en Tom Poes in het Lunapark. De verhalen vielen qua opzet nogal buiten die van de laatst gepubliceerde dagstrips en waren meer gericht op de jongere kinderen.   




Wordt vervolgd


Deze opsomming is geplaatst met toestemming van de erven Toonder.
©STA stichting Toonder auteursrecht

vrijdag 28 juli 2017

DE MAKERS VAN TOM POES - 3



Na het Tom Poes verhaal "De schat op de zeebodem" bleven Wim Lensen, Carol Voges en Corrie Hazendonk betrokken bij de productie van de dagstrip. Daarnaast werden ook animatoren als Zwartjes en Frans van Lamsweerde ingeschakeld.
Die werkten sinds 1943 in opdracht van het Duitse filmbedrijf Degeto aan de film ‘Tom Puss und die Geheimnis der Grotte’. 






Zij hadden inmiddels Toonders figuren goed in de vingers en zoals hierboven te zien is leverde hun inzet af en toe filmische beelden op.
Toonder schreef vanaf 1943  vooral de teksten en deed daarnaast de eindcontrole van het tekenwerk.

In november 1944 stopte de publicatie van de strip in de Telegraaf.


Wordt vervolgd


Deze opsomming is geplaatst met toestemming van de erven Toonder.

©STA stichting Toonder auteursrecht

dinsdag 16 augustus 2016

Brammetje Bram

Als Sjors lezer (en ik praat over de jaren 70 van de vorige eeuw) werd je behoorlijk verwend. Allereerst was het blad volgestouwd met goeie Dupuis en Pif strips maar met Jan Kruis als nieuwe hoofdpersonagetekenaar als voorganger volgden al snel meer striptekenaars en schrijvers die met elkaar een mooie eigen productie verzorgden.


Een van de eerste en tevens succesvolste nieuwe series werd de in 1970 gestarte Brammetje Bram van tekenaar Eddy Ryssack (een fantastische animator en stripmaker).
Nadat het blad Sjors samen met de Pep opging in de Eppo verdween Brammetje naar de oosterburen om daar bij Koralle-verlag in het groots opgezette Europese stripblad Zack (het blad zou in vertaling in diverse landen moeten gaan gloreren) om daar als Pittje Pit en andere namen de wereldzeeën te blijven bevaren.
In de Nederlandse versie van Zack die de titel Wham kreeg (waar Ryssack de rol van art redacteur vervulde) bleef Brammetje Bram zijn oorspronkelijke naam behouden.

De formule van Zack bleek toren van Babel trekjes in zich te hebben en de grote opzet verdween in 1980 (hoewel het blad in het Duitse taalgebied sinds 1999 dankzij de voormalige Oost Duitse uitgeverij Steinchen Verlag weer als maandblad verschijnt).

Epsilon Verlag is nu jaren na het stopzetten van de serie begonnen met de heruitgave van 21 Pittje Pit albums. Toevallig kwam ik vandaag een tekenaar tegen die de stijl van de in 2004 overleden Eddy Ryssack in de vingers heeft en volgens mij prima in staat zou zijn de serie voort te zetten. Hieronder plaats ik wat voorbeelden van zijn werk. Overigens geloof ik niet dat het in iemands bedoeling ligt de serie nieuw leven in te blazen middels nieuwe verhalen. Laat ik niet vergeten de man zijn naam neer te tikken: Ramon Casanyes (die zijn handen al vol heeft aan de voortzetting van het werk (o.a. Paling & Ko) van Francisco Ibanez ).

Volgens mij zit er zelfs een sprankje van de door Ryssack zo bewonderde Franquin- en Julsing door Ramon's stijl verweven.



vrijdag 3 juni 2016

Tom Poes en Bommel feesten op de Stripdagen Haarlem 2016



Een tentoonstelling, nieuwe munten en postzegels, jeugdvoorstelling en nieuwe ballonstrip: Tom Poes en Bommel pakken uit op Stripdagen!
PERSBERICHT, 30 mei 2016
Dat het 75 jaar geleden is dat Marten Toonder de eerste avonturen van Tom Poes tekende, gaat niet onopgemerkt voorbij aan de Stripdagen in Haarlem die 3 juni beginnen. Er is een tentoonstelling over heer Bommel en Tom Poes te zien, filmmateriaal van Toonder, nieuwe postzegels en munten en muziektheater voor kinderen. Bovendien komt voor de zomer een ballonstrip uit van Bommel, hertekend door Dick Matena.
De Stripdagen Haarlem zijn het grootste stripevenement van Nederland en vinden plaats van 3 tot 12 juni. Toonders creaties figureren in de tentoonstelling Bommel in Balloons, die tot en met 24 juni is te zien in het Noord-Hollands Archief in Haarlem. Daarnaast presenteert PostNL op de stripdagen samen met de Koninklijke Nederlandse Munt een serie postzegels en Rommeldamse florijnen van Bommel, Tom Poes en andere figuren uit de Bommel-saga.
Het jubileumjaar Tom Poes 75 jaar is in maart gestart in kasteel Muiderslot met de tentoonstelling ‘Van Muiderslot tot Bommelstein’, die nog te zien is tot eind oktober. In het Stripmuseum Groningen wordt de geschiedenis van Tom Poes en Bommel getoond, open tot 9 september.
Het najaar belooft nieuwe uitgaven van de populairste stripfiguren die Nederland ooit heeft gekend. De viering van het Tom Poes jaar loopt door tot het voorjaar 2017 met een tentoonstelling in het gloednieuwe stripmuseum in Rotterdam. De grote belangstelling voor de strips en tentoonstellingen bewijst dat het gedachtegoed van Marten Toonder (1912-2005) nog volop leeft.
Er komt een speciale editie uit van de ballonversie van de strip Tom Poes en het tijddeurtje, bewerkt door Dick Matena, de bekendste tekenaar die aan de Bommelstrips heeft meegewerkt (Uitgeverij Personalia in samenwerking met het Muiderslot). Bij de stand van uitgeverij Cliché zijn op de Stripdagen diverse Bommelproducten te koop en in de Filmschuur van Haarlem is het programma Tom Poes & de opdrachtfilms te zien. Verder komt binnenkort een permanente Bommeltentoonstelling online bijLiteratuurmuseum.nl.

©STA stichting Toonder auteursrecht

woensdag 23 maart 2016

DE MAKERS VAN TOM POES - DEEL 2


1942 assistentie van Wim Lensen



 Al in 1941 betrok Toonder Wim Lensen bij het maken van de strips die hij maakte voor Diana Edition (een van oorsprong Weense syndicator). In 1942 ging Lensen ook meewerken aan de Tom Poes strip. Hij zette de achtergronden in inkt.

Toonder deed zelf het schetswerk en het inkten van de personages (op een gegeven moment ging Lensen ook de achtergronden schetsen). Wim Lensen bleef meewerken aan de Tom Poes dagstrip tot 1944.


Wim Lensen zou uitgroeien tot een meester-inkleurder. In 1945 en 1946 bewerkte en kleurde Lensen bestaande Tom Poes strips voor een zestal boeken (B4.1 t/m B4.6).







Wordt vervolgd


Deze opsomming is geplaatst met toestemming van de erven Toonder.
©STA stichting Toonder auteursrecht

donderdag 17 maart 2016

Een keukenkijkje

Bij de start van deze herwerkte blog hadden we voorgenomen om ook eens een kijkje te nemen in de keuken van striptekenaar(s):

 Deze stripjes zijn enige jaren geleden ontwikkeld voor 3M. Het was een studioproductie en dat was nodig ook omdat het een dagelijks publicatie betrof.


Destijds waren dit soort initiatieven schaars. Inmiddels zie je dat bedrijven en organisaties Social Media gebruiken als platform voor strips. 
boven een strip in geschetste vorm - onder een voltooide strook.